۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ - برآورد می‌شود که ۲۷ درصد از بزرگسالان آمریکایی مبتلا به دیابت، برای کاهش قند خون و کمک به کاهش وزن از آگونیست‌های گیرنده پپتید-۱ شبه‌گلوکاگون (GLP-1 RAs) استفاده می‌کنند؛ دسته‌ای از داروها که عملکرد هورمون  GLP-1را تقلید می‌کنند. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف این داروها می‌تواند خطر ابتلا به سایر بیماری‌ها را کاهش دهد.

یک مطالعه جدید و آینده‌نگر که با بودجه فدرال و به سرپرستی دانشکده پزشکی جانز هاپکینز انجام شد، قویاً نشان می‌دهد که سماگلوتاید و سایر داروهای دسته GLP-1 RA، از نظر آماری تغییری در خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولای وابسته به سن نئوواسکولار (NVAMD) در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که سابقه قبلی مصرف GLP-1نداشتند، ایجاد نمی‌کنند. NVAMD، یک بیماری با پیشرفت سریع و منجر به نابینایی است که در اثر رشد غیرطبیعی و کنترل‌نشده عروق خونی در پشت چشم ایجاد می‌شود.

گزارش داوری شدۀ این پژوهش که توسط مؤسسه ملی سلامت تأمین مالی شده، در تاریخ ۲ ژوئن به‌صورت آنلاین در نشریه چشم‌پزشکی (Ophthalmology) منتشر شد.

دکتر سیندی کای، محقق اصلی و استاد چشم‌پزشکی جانز هاپکینز، گفت: این مطالعه با هدف حل اختلاف‌نظرهای موجود در تحقیقات قبلی پیرامون ارتباط احتمالی بین داروهای GLP-1 RAو دژنراسیون ماکولا طراحی شده است. پیش از مطالعه ما، در مقالات گزارش شده بود که GLP-1ها هم خطر ابتلا به  AMDرا افزایش و هم کاهش می‌دهند. ما قصد داشتیم با این پژوهش، به این فقدان اجماع علمی پایان دهیم.

محققان با تحلیل داده‌های ناشناس بیماران که از دسامبر ۲۰۱۷ تا دسامبر ۲۰۲۴ در ۱۲ پایگاه داده تحت مدیریت شبکه بین‌المللی  OHDSIجمع‌آوری شده بود، پیامدهای سلامت بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ را که برای اولین بار داروهای سماگلوتاید، دولاگلوتاید، اگزناتاید، امپاگلیفلوزین، سیتاگلیپتین یا گلی‌پیزید دریافت کرده بودند، دنبال کردند. کاربران جدید به افرادی گفته می‌شد که حداقل ۳۶۵ روز در سوابق پزشکی خود داروی  GLP-1نداشتند و این داروها را تنها به‌عنوان درمان خط دوم پس از متفورمین شروع کرده بودند.

دکتر کای گفت: ما سایر آگونیست‌های گیرنده  GLP-1را نیز در تحلیل خود گنجاندیم تا نشان دهیم یافته‌های ما مختص به یک داروی خاص نیست.

افراد مبتلا به  NVAMDبر اساس کدهای پزشکی خاص موجود در پروفایل پایگاه داده شناسایی شدند. محققان از دو تعریف برای اطمینان از گنجاندن همۀ موارد استفاده کردند: ۱) تعریف مبتنی بر وضعیت و اقدام درمانی (NVAMD-CP) و ۲) تعریف صرفاً مبتنی بر وضعیت بیماری (NVAMD-C). با استفاده از این تعاریف، دو تحلیل شامل تحلیل کوهورت مقایسه‌ای فعال و تحلیل مجموعه موارد خودکنترل‌شده انجام شد.

در تحلیل کوهورت مقایسه‌ای فعال، محققان خطر بروز  NVAMDرا بین بیماران مشابه که هر یک از داروها را مصرف می‌کردند مقایسه کردند و دریافتند که خطر ابتلا به  NVAMDهنگام مصرف سماگلوتاید با سایر داروهای  GLP-1و درمان‌های غیر  GLP-1قابل‌مقایسه است. در تحلیل مجموعه موارد خودکنترل‌شده که فقط بر بیماران مبتلا به  NVAMDتمرکز داشت، نسبت خطر بروز برای سماگلوتاید با استفاده از هر دو تعریف بیماری تقریباً ۱ بود (۱.۰۲ و ۰.۹۲)؛ که نشان می‌دهد تفاوتی بین گروه‌های تحت مطالعه وجود ندارد.

در مجموع، در هر دو تحلیل، خطر ابتلا به NVAMD هنگام مصرف سماگلوتاید یا سایر داروهای مطالعه‌ شده برای دیابت نوع ۲، به اندازه‌ای نبود که بیش‌تر یا کمتر از شانس تصادفی تلقی شود. با این حال، دکتر کای هشدار داد که یافته‌های این گروه نباید به گروه‌های دیگر، مانند افرادی که صرفاً برای کاهش وزن از این داروها استفاده می‌کنند، تعمیم داده شود و تحقیقات بیشتری در افراد بدون دیابت نوع ۲ نیاز است.

او افزود:«مطالعۀ ما تنها به بررسی بیمارانی پرداخته است که از پیش مبتلا به دیابت نوع ۲ بوده و برایشان سماگلوتاید و سایر داروهای GLP-1 RA تجویز شده بود. اما برای مصرف این داروها لزوماً نیازی به تشخیص دیابت نوع ۲ نیست، بنابراین نمی‌توانیم بگوییم که آیا یافته‌های ما در خارج از این گروه از بیماران نیز صادق است یا خیر.»

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20260717/Popular-diabetes-drugs-do-not-alter-the-risk-of-developing-a-blinding-eye-condition.aspx